Hukuk Genel Kurulu 2015/3290 E. , 2016/601 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki “kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsili” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 09.02.2012 gün ve 2010/485 E., 2012/134 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri ve dava dışı İsmail Yıldız tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 20/11/2012 gün ve 2012/15722 E. - 2012/23098 K. sayılı ilamı ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.
HUKUK GENEL KURULU KARARI
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:
Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar taraf vekilleri ve dava dışı İsmail Yıldız tarafından temyiz edilmesi üzerine; Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yazılı karar ile bozulmuş; mahkemece önceki kararda direnilmiştir. Direnme kararını, davalı idare vekili temyize getirmiştir.
Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında, işin esasının incelenmesinden önce, dosya arasında dava tarihi itibariyle reşit olmayan, yargılamanın devamı sırasında ise reşit olan çocuklar tarafından asaleten verilen vekâletname ile davacı ... tarafından verilen vekaletname ve temyiz dilekçesinin kendisine veya vekiline tebliğ edildiğine dair tebligat parçasının bulunmaması karşısında, bu eksikliklerin tamamlatılması için dosyanın mahalline geri çevrilmesinin gerekip gerekmediği ön sorun olarak tartışılmıştır.
I- Eldeki davada, davacılardan ... tarafından, dava tarihi olan 20.07.2010 tarihi itibariyle reşit olmayan küçük çocuklar, 09.01.1997 doğumlu Musahan Karaduman ve 15.01.1994 doğumlu Tunahan Karaduman adına velayeten verilen vekâletname uyarınca vekil aracılığıyla dava açıldığı; adlarına vekalet verilen küçük davacıların ise, bu vekaletname uyarınca vekil ile temsil edildikleri, ancak yargılamanın devamı sırasında çocukların reşit olduklarının anlaşılması karşısında, Musahan ve Tunahan Karaduman tarafından vekile asaleten verilen vekaletname aslı veya onaylı örneği veyahut icazet belgesinin temini için dosyanın mahalline geri çevrilmesinin gerekip gerekmediği ilk husus olarak tartışılmıştır.
Bilindiği üzere, çocuk dava sırasında ergin (reşit) hale gelirse, kanuni mümessilin temsil görevi sona erer ve davaya (ergin olan) çocuk devam eder. Vekil ile müvekkili arasındaki vekâlet ilişkisi güvene dayalıdır. Kural olarak, vekâletten azil veya istifa her zaman olanaklıdır. Çocuk, ergin (reşit) olduktan sonra davasını bizzat kendisi takip edebileceği gibi kendi adına düzenlenecek vekâletname ile daha önce görevlendirilen avukatı ya da bir başka avukatı vekil olarak ataması da mümkündür.
Yapılan görüşmeler sırasında bir kısım üyeler tarafından, vekâlet ilişkisinin hangi hallerde sona ereceğinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 512 ve 513. maddelerinde düzenlendiği, ilgili kanun hükümlerinin incelenmesinde, vekâleti sona erdiren nedenler arasında küçüğün ergin olması hususunun sayılmadığı, dolayısıyla yargılamanın devam ettiği sırada reşit olan ergin çocuk tarafından vekaletname ilişkisi sonlandırılmadığı sürece, veli tarafından velayeten tayin edilen vekil ile çocuk arasındaki ilişkinin devam edeceği, bu nedenle vekaletnamenin ya da icazet belgesinin teminine gerek bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.
O halde mahkemece yapılacak iş; dava tarihi olan 20.07.2010 tarihi itibariyle reşit olmayan, ancak 09.01.2015 tarihi itibariyle 18 yaşını tamamlayan Musahan Karaduman ile 15.01.2012 tarihi itibariyle 18 yaşını tamamlayan Tunahan Karaduman tarafından Av. ...‘a asaleten verilen vekaletname aslı veya onaylı örneği veyahut icazet belgesinin bulunup bulunmadığı araştırılarak, bulunması halinde dosya içerisine ibrazı; yok ise vekaletname aslı veya onaylı örneği veyahut icazet belgesinin tamamlanması amacıyla Musahan ve Tunahan Karaduman’a imkan tanınması, vekaletname aslı veya onaylı örneği veyahut icazet belgesinin dosya içerisine sunulmaması durumunda ise yerel mahkeme direnme kararı ile temyiz dilekçesinin ergin çocuklara tebliğ edilerek, tebligat parçalarının dosya içerisine eklenmesi ve açıklanan eksiklik giderildikten sonra dava dosyasını gereği yerine getirilmek üzere Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göndermek olmalıdır.
II- Davacı ... (... mirasçısı) adına duruşmalara katılan Av. ...’e ait vekâletnamenin dosya içerisinde bulunmamasına karşın, bozma sonrası verilen duruşma günü ile direnmeye ilişkin gerekçeli kararın Av. ...’e tebliğ edildiği anlaşılmakla, davacı ... tarafından vekile verilen vekâletnamenin temini, ayrıca davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin ibraz ettiği temyiz dilekçesinin davacı ...’a tebliğ edilmediği dikkate alınarak, temyiz dilekçesinin davacı ... veya adına vekaletname ibraz edilmesi halinde vekiline tebliği için dosyanın mahalline geri çevrilmesinin gerekip gerekmediği ikinci husus olarak tartışılmıştır.
Vekil ile takip edilen davalarda vekâletnamenin ibrazını düzenleyen Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı HMK) 76’ncı, vekaletnamesiz dava açılması ve işlem yapılması halini düzenleyen aynı kanunun 77’nci ve dava şartlarını düzenleyen HMK’nın 114/f maddeleri uyarınca usulüne uygun düzenlenmiş vekaletnamenin dosya içerisinde bulunması zorunludur.
Dosya içerisinde yapılan incelemede, davacı ...’ın (... mirasçısı) Av. ...’e verdiği vekaletname ya da usulünce düzenlenmiş yetki belgesi bulunamamış olmakla, asaleten verilen vekaletname aslı veya onaylı örneği veyahut icazet belgesinin bulunup bulunmadığının tespiti ile bulunması halinde dosya içerisine ibrazı; yok ise vekaletname aslı veya onaylı örneği veyahut icazet belgesinin tamamlanması amacıyla davacı ...’a imkan tanınması, vekaletname aslı veya onaylı örneği veyahut icazet belgesinin dosya içerisine sunulmaması durumunda ise daha önce vekaletnamesi bulunmayan vekile tebliğ edilen yerel mahkeme direnme kararı ile öncesinde hiç tebliğ edilmeyen ... Genel Müdürlüğü vekilinin ibraz ettiği temyiz dilekçesinin davacı ...’a tebliğ edilerek, yasal süre beklenmelidir.
Ayrıca dosya içerisinde ve UYAP sistemi üzerinde yapılan incelemede eldeki dosya ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılan Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/118 Esas sayılı dosyasına ait dava dilekçesinin aslı veya fotokopisinin bulunmadığı Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşme sırasında yeni bir önsorun olarak dile getirilmiş ve bu eksikliğin de tamamlanması gerektiği belirtilmiştir. Buna göre mevcut bu eksikliğin nereden kaynaklandığının belirlenmesi ve dosyanın tamamlandıktan sonra Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi için mahal mahkemesine geri çevrilmesi gereklidir.
SONUÇ: Yukarıda (I) numaralı bentte açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemeye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.05.2016 gününde oyçokluğu ile,
(II) numaralı bentte açıklanan nedenlerle dosyanın yerel mahkemeye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.05.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.