21. Hukuk Dairesi 2016/19485 E. , 2018/3730 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ......Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki ...... okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
1- Hüküm...... tarafından verilmiştir.
Somut olayda, davalı ...... vekiline gerekçeli karar usulüne uygun olarak 08.09.20016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı ...... vekilinin temyiz talebi ise 21.09.2016 tarihinde vukubulmuştur.
5521 sayılı ......Kanunu"nun yürürlükte bulunan 8. maddesi hükmüne göre, İş Mahkemelerinden verilen kararların 8 gün içerisinde temyiz olunması gerekir. Şu duruma göre davada 8 günlük temyiz süresi geçtikten sonra...... kararının temyiz edildiği dosya içeriğinden anlaşılmakla; davalı ...... vekilinin yerinde bulunmayan temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
Dava, davacının ...... Başkanlığı nezdinde 14.04.2009-15.05.2014 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa"nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa"nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği ...... düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay"ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.
Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin ......... kayıtlara geçmiş ...... tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve ......larına ......... kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu"nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; hizmet cetvelinde davacının 05.12.2010-31.12.2010 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin dava dışı işyerince, 15.12.2009-14.05.2014 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin davalı ... Başkanlığınca ......’a bildirildiği, davacının davalı işyerinde geçen hizmetlerinin birden fazla giriş-çıkış kaydı ile birlikte 360 günden az olarak bildirilmiş olduğu, 15.12.2009 tarihli ve davacı ve davalı ... yetkilisinin ......larını havi hizmet akdinin 6.maddesinin b bendi düzenlemesi ile 5620 sayılı Yasa gereği 5 ay 29 gün çalışma şartının öngörülmüş olduğu, 2010/1 ayından itibaren 09.02.2014 tarihine kadar ...... tarihli veresiye fişlerinin ve 24.04.2014 tarihli iş makinesi bakımına dair makbuzun dava dışı işyerlerince düzenlenmiş olup davacı tarafından ...... karşılığı teslim alındığı, davacıya ait özlük dosyasının getirtildiği, yapılan zabıta araştırması neticesi düzenlenen tutanak ile alınan bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu, duruşmalarda ......lu olan davacı tanıklarının dinlenildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri ...... Başkanlığı olup bir ...... kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde ......... kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. ......"a bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerekir. Öte yandan, dava dışı işyerince ......"a bildirimi yapılan sürelerin dışlanmaması suretiyle yazılı şekilde verilen karar usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş, davalı ... nezdindeki ihtilaflı döneme ait ücret tediye ......larının ve ...... kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, ücret ödeme ......larında davacının ......sının bulunup bulunmadığını saptamak, ihtilaf konusu dönem içerisinde davacının davalı idare nezdinde hizmetinin olup olmadığına yönelik olarak davalı idarenin ilgili yetkili ...............çalışanı gibi yetkili kişilerini dinlemek, davacının dönem ......larındaki çalışmalarının dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, davacının ......... kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve davalı idare nezdinde davacı sigortalının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgelerin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir bir nedene (...... kayıtlarının düzgün tutulmaması, ......... v.b. nedenlerle kaybolması gibi) dayanması halinde dinlenen tanık beyanlarına itibar etmek, çalışmanın niteliğini ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacının dava dışı işyerinde geçen hizmet sürelerini de dışlamak suretiyle bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...... ...... Başkanlığına iadesine, 12.04.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.