21. Hukuk Dairesi 2019/38 E. , 2019/4220 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
Davacı vekili; davacının bir kısım çalışmalarının ve yaşlılık aylığının Sosyal Güvenlik Kurumunca iptal edildiğini Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine, aylıkların kesildiği tarihten itibaren bağlanması ve birikmiş aylıklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini aksi kanaatte ise 01.09.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine ve davacının hak ettiği alacakların yersiz ödeme borcundan mahsubunu talep etmiştir.
B)Davalı Cevabı: davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :
İlk derece mahkemesince; " Davacının ... sicil numaralı ...’a ait işyerinden Kuruma bildirilen 01.11.2008- 07.07.2009 tarihleri arasında 246 günlük çalışmasının iptal edilmesi ve davacının SSK kapsamında yaşlılık aylığı kesilmesi işleminin hukuka uyarlı olmadığı” gerekçesiyle “Davanın Kabulüne” karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu; İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... Başkanlığı vekili, mahkemece sadece tanık anlatımlarına dayalı olarak hüküm tesis edildiğini, davacının fiili olarak ve eylemli olarak çalıştığına dair bir delil olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:
Bölge Adliye Mahkemesince; "... ... Bulv.No.86 K.4/401 .../... adresinde bulunan ... sicil numaralı ...’a ait muhasebe işi işyerinin 08.04.2008 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, Davalı Kurum denetmeni, ... tarafından düzenlenen 24.10.2014 tarih, 2014/YK/83 sayılı raporda; 01.1328728.035 sicil sayılı dosyada işlem gören, ... (Muhasebeci) unvanlı işyerinden sigorta bildirimleri yapılan ...’ın işyerindeki çalışmalarının fiili olup olmadığı ve Analık geçici iş görmezlik ödeneğine müstahak olup olmadığının incelenmesinin istenilmesi üzerine, ... (Muhasebeci) unvanlı işyerinden aynı tarihlerde sigorta bildirimleri yapılan ...(Daştan), ... ve ...’un ifadelerinin alındığı, Kurum kayıtlarından gerekli araştırmalar yapıldığı, işyeri kayıtları incelendiği ve bu kişilerin işyerinde fiili olarak çalışmadığı tespit edilerek bu işyerinden yapılan tüm bildirimlerinin iptal edilmesi gerektiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.
... işyerinin daha önce ... 390/2 sokak No:9 D: 10 ... adresinde faaliyetteyken, 02/06/2010 tarihinde şuan faaliyette olduğu ... Bulv. No:86 K:4/401 ... .../... adresine nakil yapılmasına rağmen 2008-2009 yıllarında işyerinin ...’da bulunan ... İşhanında faaliyette olduğunun yargılama sırasında dinlenilen komşu işyeri tanıklarınca beyan edilmesinin gerçekle bağdaşmaması, davacının ..."ın kendisinden önce çalıştığını beyan etmesine karşın ..."ın muhasebe işyerinde hiç çalışmadığına dair ikrarı, davacının yaşı konusunda gerek ..."ın gerekse ..."ın çelişkili beyanları, gelir-gider belgelerinde (Fatura, İrsaliyeli Fatura, Fiş, serbest meslek makbuzu) yapılan incelemede ..."ın çalıştığı yönünde herhangi bir kayda rastlanmaması karşısında davadışı ... sicil numaralı ...’a ait işyerinden Kuruma bildirilen 01.11.2008-07.07.2009 tarihleri arasında 246 günlük çalışmasının fiili çalışma olmadığı, denetmen raporunun aksinin ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.
Bu durumda, davacının, ... sicil numaralı ... işyerinden 01.11.2008-07.07.2009 süresi 246 gün çalışmasının fiili olmadığı gerekçesiyle iptal edilmesi sonucunda, 506 sayılı kanunun Geçici 81/B-d maddesi gereğince aylığa hak kazanamadığı, 25.01.2016 tarihli başvurusuna göre Geçici 81/C maddesi gereğince 01.02.2016 tarihinde yeniden yaşlılık aylığı bağlandığı, ancak davacının 11.08.2014 tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2014 tarihinden 506 Sayılı Kanun"un Geçici 81/C-bc maddesi gereğince aylığa müstehak olduğu, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesi ve davacının yersiz ödeme borcunun hak ettiği alacaklarından mahsubu gerektiği gözetildiğinde ilk derece mahkeme kararının yerinde olmadığı belirgindir." gerekçesiyle
" A-)Davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ... 12. İş Mahkemesi"nden verilen 14/12/2017 tarih, 2016/163 Esas ve 2017/335 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu"nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davacının 11.08.2014 tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2014 tarihinden itibaren 506 Sayılı Kanun"un Geçici 81/C-bc maddesi gereğince aylığa müstehak olduğunun ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin TESPİTİNE, davacının yersiz ödeme borcunun hak ettiği alacaklarından mahsubuna, fazla talebin REDDİNE," hükmü kurulmuştur.
E)Temyiz:
Davacı vekili: İstinaf kararında işyerinin 2010 yılında ..."da ... Bulvarındaki adresine taşınmış olduğu, dolayısıyla davacının 2008-2009 yıllarında bu adreste çalışmış olamayacağı iddia edildiğini, oysa dosya içinde mevcut denetmen raporu ve vergi dairesi ve diğer kayıt ve belgelerden faaliyetin bu adreste olduğunun anlaşıldığını bu durumun davadışı işverenin adres değişikliğini SGK"ya veya diğer kurumlara geç bildirmesinden kaynaklandığını, tanık ifadeleri arasında çelişki olmayıp, tanık ..."nin beyanındaki "benden sonra burada çalışmaya başladı" sözleri, davacının değil, davadışı işverenin ne zaman faaliyete başladığını açıklamak amacıyla söylendiğini, davaya konu kurum işleminin sadece tanık beyanlarına dayanan denetmen raporu ile yapıldığını, Bölge Adliye Mahkemesi"nin temyize konu kararında denetmen tarafından alınan tanık ifadelerinin, Mahkeme huzurunda hakim tarafından alınan tanık beyanlarından üstün tutulduğunu belirterek kararın reddedilen kısım yönünden bozulmasını talep etmiştir.
Davalı vekili: Bölge Adliye Mahkemesi kararının kurum kayıtlarına dayanmayıp soyut tanık beyanlarına dayandığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı kurumun temyizine gelince;
Dava, kurum işleminin iptali, borçlu olmadığının ve sigortalılığın geçerli olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine yöneliktir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmakla Bölge Adliye Mahkemesince karar kaldırılarak kısmen kabul kararı verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacıya 30.04.2010 tarihli tahsis talebi sonrası 5150 gün ... prim ödemesi gün sayısı üzerinden 01.05.2010 tarihinden itibaren 506 sayılı kanunun Geçici 81/B-d maddesi gereğince yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum Denetmeni ... tarafından düzenlenen 24.10.2014 tarih, 2014/YK/83 sayılı rapor ile davacının dava dışı ... (Muhasebeci) unvanlı işyerinden 01/11/2008 - 07/07/2009 tarihleri arasındaki çalışmalarının gerçek çalışma olmadığının tespit edilmesi üzerine davacıya 01.05.2010-19.11.2015 süresi için 61.161,73 TL yaşlılık aylığı, 15.877, 91 TL işlemiş faiz ( 04.03.2016 tarihi itibarıyla) olmak üzere toplam 77.093,64 TL borç tahakkuku yapıldığı, davacının vekilinin 25.01.2016 tarihli dilekçesi ile Geçici 81/C maddesi uyarınca yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunması üzerine, davacıya 01.02.2016 tarihinden itibaren yeniden yaşlılık aylığı bağlandığı ve davanın 25.03.2016 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince davacının tahsis talebi olmadan yaş şartını sağladığı sonraki bir tarihte veya başka bir anlatımla gerçek dışı çalışmalarının iptali sonrası ikinci tahsis talebinden geriye dönük olarak davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.
G)SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine, 12/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.