21. Hukuk Dairesi 2018/3809 E. , 2019/3517 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme bozmaya uyarak, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava; davacının davalı işyerinde 05.04.1986 – 20.02.1988 tarihleri arasında çalıştığının tespiti, bu talep kabul edilmezse davacının sigorta başlangıcının 05.04.1986 olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Yerel Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.
Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri Belediye olup bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Kuruma bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerekir.
Somut olayda, uyulmasına karar verilen bozma ilamında " Mahkemece yapılacak iş; davacıdan ve bordro tanıklarından ücretin ne şekilde ödendiği sorularak beyanlar doğrultusunda gerekli araştırmaları yapmak, davacının talep ettiği dönemdeki yetkili şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişileri tespit ederek dinlemek, bu kişilerin de davacının çalışmalarına ve ücret ödemesine ilişkin beyanlarını almak, davalı işyerinden talep edilen dönemdeki ücret ödemelerine ilişkin tüm belgeleri istemek, ücret ödenmesine ilişkin yazılı delil bulunamaması halinde bu husus haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar etmek ve böylece davacının çalışmalarını tespit etmek, ancak; davacının talep ettiği dönemde davalı işyerinde çalışmasının bulunmadığı kanaatine varılır ise davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesi ve 506 sayılı Yasa"nın 60/G maddesi de dikkate alınarak davacının sigorta başlangıç tarihini belirlemek " gerektiği belirtilmesine rağmen ve ücret almadan çalışma hayatın olağan akışına aykırı olduğu halde ücret ödemelerine ilişkin detaylı bir araştırma yapılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.
Yapılacak iş, davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyerinin kamu kurumu olduğu ve kamu kurumunda resmi kayıtlara dayanılması ve ücretin yazılı belge ile ödenmesi gerektiği gözetilerek, davalı ..."den uyuşmazlık konusu dönemin tamamına ait ücret bordrolarının asılları yönünde detaylı bir araştırma yapmasını istemek, keşif yaparak ücret bordrolarının davalı işyerinde bulunup bulunmadığını tespit etmek ve muhasebeci bilirkişi aracılığıyla ihtilaf konusu dönemde davalı ..." ye ait defter ve belgeleri incelemek suretiyle davacıya ödeme yapılıp yapılmadığını, elden ödeme yapılmış ise buna dair ödenen ücretin kaynağı da ortaya konulmak suretiyle davanın kamu düzenine ilişkin olduğu göz önüne alınarak araştırmayı genişletmek, davacının talep ettiği dönemde davalı işyerinde çalışmasının bulunmadığı kanaatine varılır ise davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesi ve 506 sayılı Yasa"nın 60/G maddesi de dikkate alınarak davacının sigorta başlangıç tarihini belirlemekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ..."na iadesine
07/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.