14. Hukuk Dairesi 2019/623 E. , 2021/3939 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 20.01.2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 02.10.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... mirasçıları vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Davacılar vekili, ... ili, ... 158 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın giderilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ..., davaya cevap vermediği gibi, duruşmalara da katılmamıştır.
Mahkemece, 02.10.2014 tarihinde kurulan hükümle davanın kabulü ile ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiş, kararın 08.12.2014 tarihi itibariyle temyiz edilmeksizin kesinleştiği yönünde şerh düzenlenmiştir.
Davalı ... vekili, 07.02.2017 tarihinde yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuş, yapılan yargılama sonucunda ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.09.2017 tarihli, 2017/125 Esas, 2017/693 sayılı Kararıyla yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Verilen kararın davalı ... mirasçıları vekilince istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 16.05.2018 tarihli, 2018/178 Esas, 2018/1019 sayılı Kararıyla ortaklığın giderilmesi davasında taraf teşkilinin sağlanmadığı, taraf teşkili sağlanmadan kararın kesinleşemeyeceği, kesinleşmeyen kararlar yönünden yargılamanın iadesi istenemeyeceği, talebin yargılamanın yenilenmesi değil temyiz talebi olarak kabulü ile ortaklığın giderilmesine dair verilen kararın temyiz incelemesi için Yargıtaya gönderilmesi gerektiğinden bahisle istinaf başvurusunun kabulüne, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/125 Esas, 2017/693 sayılı Kararının kaldırılmasına, dosyanın yeniden karar verilmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı üzerine yerel mahkemece, dosya yeni esasa kaydedilmiş ve temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK"nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.
6100 sayılı HMK’nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan herkes davada taraf ehliyetine de sahiptir. Aynı Kanunun 51. maddesine göre de, dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. 4721 sayılı TMK’nın 9. maddesine göre, fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir. Aynı Kanunun 10. maddesine göre de ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.01.1976 günlü ve 477/12 sayılı Kararına göre, davada taraf olma ehliyeti, medeni haklardan yararlanma hakkının bir sonucudur. Kısıtlanan kimse; medeni hakları kullanma ehliyetinden yoksun bulunması nedeniyle her ne kadar kendisi dava açamaz ise de sözü edilen haklardan yararlanma ehliyetini haiz bulunduğundan aleyhine dava açılabilir. Ancak, davalının kısıtlı olduğunun mahkemece öğrenilmesi halinde re"sen kanuni mümessile tebligat yapılması gerekir.
Somut olaya gelince, davalı ...’in ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.09.2007 tarihli, 2006/1129 Esas, 2007/1339 sayılı Kararıyla kısıtlanarak kendisine eşi ...’in vasi olarak tayin edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, dava dilekçesi ekli duruşma davetiyesinin vasi sıfatıyla ...’e tebliğ edilerek vasi huzurunda yargılamaya devam edilmesi gerekirken, dava dilekçesinin kısıtlı davalı ...’e tebliğ edilmesi, eksik taraf teşkiliyle işin esasının incelenmesi doğru görülmemiştir.
Dosyada mevcut mirasçılık belgesinden, kısıtlı davalı ...’in 26.05.2017 tarihinde öldüğü, ..., ..., ... ve ... isimli kişileri mirasçı bıraktığı anlaşıldığından mahkemece, bu kişilerin davaya dahil edilmesi, taraf teşkili sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazının kabulü ile 08.01.2015 tarihli kesinleşme şerhinin KALDIRILARAK hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 10.06.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.