8. Hukuk Dairesi 2013/9695 E. , 2014/6607 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Katkı payı alacağı, katılma alacağı
Davacı-karşı davalı ....... ile davalı-karşı davacı ... aralarındaki katkı payı alacağı, katılma alacağı davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair... 2. Aile Mahkemesi"nden verilen 31.12.2012 gün ve 349/1050 sayılı hükmün Yargıtay"ca incelenmesi davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR
Davacı ....... vekili dava dilekçesinde, 03.05.1995 tarihinde evlenen taraflar arasında derdest boşanma davası bulunduğunu, davacının ortak olduğu markette ilk evliliğinden olan çocukları ile birlikte çalışarak gelir elde etmesine rağmen davacının bu geliri ile edinilen 3474 ada 131 parsel 6 nolu mesken, 33866 ada 1 nolu arsa, 2953 ada 56 parsel sayılı dükkan ve 178 ada 53 parsel sayılı büro niteliğindeki taşınmazların davalı koca adına tapuya tescil edildiğini, büro ve dükkanın kiraya verilmesiyle davalının gelir elde ettiğini ve ayrıca davalı adına açılan banka hesabında toplam 82.000 biriktirildiğini açıklayarak taşınmazlar için toplam 100.000 TL, bankada bulunan para için 41.000 TL ve dükkan ile büronun kira gelirinin belirlenecek yarısının katılma alacağı ve değer artış payı olarak davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 12.10.2012 tarihli yargılama oturumunda kira alacağını atiye bıraktıklarını bildirmiştir.
Davalı vekili, 33866 ada 1 parselde kayıt arsanın evlilik öncesi edinildiğini, davacının ortağı olduğunu iddia ettiği marketin davalının evlilik öncesi birikimleri ile açıldığını ancak davalının anılan tarihte başka bir işte çalışması nedeniyle emekli olabilmesi amacıyla resmi işlemlerin davacı üzerinden yapıldığını, davacının müşterek çocukların yaşı uyarınca markette sürekli çalışmasının mümkün olmadığını, 2953 ada 56 parselde kayıtlı dükkanın market açılışından edinildiğini, 178 ada 53 parselde kayıtlı büronun davalının birikimi ile elde edildiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuş ve karşı dava dilekçesinde, davalı- karşı davacı kocanın kendi birikimleri ile açmış olduğu marketten elde edilen gelirle davacı-karşı davalı kadının 3058 ada 3 parsel ve 3045 ada 4 parselde kayıtlı meskenleri edindiğini ve ayrıca bankada yüklü miktarda parası
ve 50.000 TL"lik ziynet eşyası bulunduğunu açıklayarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000 TL nin davacı-karşı davalı kadından tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, asıl dava yönünden, 33866 ada 1 parsel numaralı arsa evlilik öncesi, 2953 ada 56 parsel sayılı dükkan davacı- karşı davalı kadın çalışması öncesinde edinildiğinden ve bankada bulunan paraya ilişkin herhangi bir banka adı ve hesap numarası verilmediğinden davanın reddine, kira alacağına ilişkin isteğin atiye bırakılması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ve 3473 ada 131 parsel 6 numaralı mesken ve 178 ada 53 parsel sayılı taşınmazların edinilmesindeki katkısı nedeniyle toplam 501,50 TL"nin davalı- karşı davacıdan tahsiline, karşı dava yönünden, 3058 ada 3 parselde katkı somut olarak ispatlanmadığından davanın reddine ve 3045 ada 4 parsel edinilmiş mal olduğundan 21.770 TL katılma alacağının davacı-karşı davalı kadından tahsiline karar verilmesi üzerine, hüküm her iki taraf vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Taraflar 03.05.1995 tarihinde evlenmiş, 19.09.2006 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin verilen hükmün 14.09.2009 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Eşler arasındaki mal rejimi TMK.nun 225/2. maddesi uyarınca boşanma davasının açıldığı tarih itibariyle sona ermiştir. Başka mal rejimi seçildiği iddia edilmediğinden; taraflar arasında evlilik tarihinden 01.01.2002 tarihine kadar 743 sayılı TKM"nin 170. maddesi uyarınca mal ayrılığı ve 01.01.2002 tarihinden mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar ise, 4721 sayılı TMK"nun 202 ve devamı maddelerine gör edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir.
Dava dilekçesi , cevap ve karşı dava dilekçesinin içeriği ve dosya kapsamına göre asıl dava, 743 sayılı TKM"nin yürürlükte olduğu tarihte edinilen taşınmazlardan, bankadaki paradan kaynaklanan katkı payı isteğine ve karşı dava yönünden 3058 ada 3 parsel için katkı payı alacağı ve 4721 sayılı yasa döneminde edinilen 3045 ada 4 parsel 4 numaralı mesken yönünden katılma alacağı isteğine ilişkindir. Katılma alacağı istekli davalarda eklenecek değerlerden (TMK"nun m. 229) ve denkleştirmeden (TMK"nun m. 230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere edinilmiş malın (TMK"nun m. 219) toplam değerinden mala ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK"nun m. 231) yarısı üzerinden (TMK"nun m. 236/1) tarafların kazanılmış hakları da dikkate alınarak katılma alacağının hesaplanması gereklidir.
Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına davalı -karşı davacı adına açıldığı bildirilen banka hesabında herhangi bir meblağ bulunmadığı bildirilmiş olmasına ve başkaca bir hesap, davacı- karşı davalı kadın tarafından ileri sürülmediğine göre, davacı- karşı davalı vekilinin bankada bulunan paraya dair yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün buna ilişkin bölümünün ONANMASINA,
Davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilinin sair temyiz itirazlarına gelince; asıl davaya konu 3474 ada 131 parsel 6 numaralı mesken 25.06.1998, 33868 ada 1 parsel sayılı arsa 26.11.1994, 2953 ada 56 parsel sayılı dükkan 04.06.1997 ve 178 ada 53 parsel sayılı büro 20.12.2010 tarihinde edinilmiştir. Kural olarak 743 sayılı yasanın geçerli olduğu dönemde edinilen herhangi bir mal varlığına ilişkin olarak katkı payı isteğinde bulunulabilmesi için bu mal varlığının edinilmesinde parasal yada parasal olarak ifade edilen somut bir katkının bulunması gereklidir. Davaya konu taşınmazlardan evlilik
öncesi edinildiği tespit edilen 33868 ada 1 parsel taraflar arasındaki resmi evlilikten önce edinilmiş olup taraflar bu süre içinde fiilen birlikte yaşıyor olsa dahi mal rejimi ancak resmi evlilik ile kurulacağından genel hükümlere dayalı bu isteğin eldeki davanın konusunu oluşturması mümkün değildir.
Öte yandan tanık anlatımları ve dosya kapsamından sabit olduğu üzere, resmen davacının ortak olduğu ... Gıda Tekstil İnşaat Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilen aile işletmesi niteliğindeki markette düzenli ve sürekli çalışmak suretiyle gelir elde ederek davalı adına edinilen mal varlığına katkıda bulunmuştur. Davacı -karşı davalı kadın şirketin kuruluşundan önce sürekli ve düzenli gelir getiren bir işte çalıştığını ya da başkaca bir katkıda bulunduğunu ispatlamadığından şirket kuruluşundan önce edinilen 2953 ada 53 parselde kayıtlı bulunan dükkana katkısının bulunmadığının ve şirketin faailiyete başladığı tarihten sonra edinilen ve koca adına tescil edilen taşınmazlarda ise bulunduğunun kabulü doğrudur.
Ayrıca, karşı davaya konu 3045 ada 4 parsel 4 numaralı mesken 21.10.2003 tarihinde satın alma sonucu davacı-karşı davalı adına tescil edilmekle edinilmiş mal niteliğinde olduğunun kabulü de doğrudur.
Hal böyle iken, davacı kadınının yukarıda açıklandığı üzere markette çalışması ve davalı kocanın da SSK lı olarak düzenli ve sürekli çalışması nedeniyle her iki tarafında kural olarak karşılıklı olarak evlilik birliği içinde fakat 01.01.2002 tarihinden önce edinmiş oldukları malvarlığında katkısının bulunduğu ve 01.01.2002 tarihinden sonra edinilen mal varlığında edinilmiş mallara katılma rejimi çerçevesinde katılma hakları bulunuyor ise de, gerek dava dilekçesinde gerekse de, karşı dava dilekçesinde hangi taşınmaz veya mal varlığı için ne istekte bulunulduğu açık değildir. Bu halde mahkemece, öncelikle 6100 sayılı HMK"nun 31. maddesinde düzenlenen Hakimin Davayı Aydınlatma Ödevi gereğince tarafların isteklerinin hangi taşınmaz yada mal varlığına ilişkin ve ne miktarda olduğu taraflardan sorularak açıklattırılmalı, 3474 ada 131 parsel 6 numaralı mesken, 178 ada 53 parsel sayılı büro, 3058 ada 3 parsel sayılı mesken yönünden evlilik tarihinden taşınmazların edinildiği tarihe kadar her iki eşin çalışmalarına, davacı kadının ortak olduğu şirketin defterleri ve bilançosunun getirtilmesi, sözü edilen tüm belgelerin elden getirtilip dosyaya sunulması için taraflara süre ve imkan verilmelsi istenilen belgelerin eksiksiz olarak temin edilmesinden sonra dosya bir mali müşavir ve bir hukukçu bilirkişi ile mülk bilirkişiden oluşacak bir heyete tevdi edilerek her iki eşin evlendikleri tarihten itibaren taşınmazların satın alındığı tarihe kadarki gelirlerinin ayrı ayrı belirlenmesi, eşlerin toplum içerisindeki statüleri ve konumları göz önünde bulundurularak her birinin ayrı ayrı kişisel harcamalarının saptanması, 743 sayılı TKM"nin 152. maddesi uyarınca davacı kocanın evi geçindirme yükümlülüğünden doğan harcamalarının kişisel masraflarına eklenmesi, her eşin ayrı ayrı kişisel harcamalarının toplam gelirlerinden ayrı ayrı düşürülerek her birinin tasarruf ettikleri gelir miktarlarının belirlenmesi, toplam tasarruf miktarı karşısında tarafların katkı oranlarının tespit edilmesi, ondan sonra dava tarihine göre belirlenecek bağımsız bölümlerin sürüm değerleri ile katkı oranlarının çarpılması sonucu tarafların katkı payı alacağı miktarının saptanması, edinilmiş mal niteliğindeki 3045 ada 4 parsel yönünden taşınmazın tasfiye tarihindeki değeri ve davalı-karşı davacı kocanın isteği de dikkate alınarak TMK 202 ve devamı maddelerine göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi doğru değildir.
Davacı-karşı davalı vekili ile davalı-karşı davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve kanuna aykırı görülen hükmün 6100 sayılı HMK"nun Geçici 3.maddesi yollaması ile HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK"nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK"nun 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve aşağıda dökümü yazılı 24,30 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 0,90 TL"nin temyiz eden davacı-karşı davalıdan alınmasına ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde davalı-karşı davacıya iadesine 10.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
.