23. Hukuk Dairesi 2013/1328 E. , 2013/3591 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki birleşen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün asıl ve birleşen davada davacı karşı davada davalı ... vekilince duruşmalı, asıl ve birleşen davada davalı karşı davada davacı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl ve birleşen davada davacı karşı davada davalı vekili Av. ... ile asıl ve birleşen davada davalı karşı davada davacı vekili Av. ... gelmiş olmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- KARAR -
Asıl ve birleşen davada davacı-karşı davalı ... vekili, davalı-karşı davacı kooperatifin ....02.2000 tarihli olağan genel kurul toplantısında inşaatın emanet usulü şeklinde yapılmasına, yönetim kurulunun emanet komisyonu olarak görevlendirilmesine, emanet komisyonuna inşaat maliyetinin % ..." u kadar ücret ödenmesine karar verildiğini, müvekkilinin ....03.2005 tarihli genel kurulda alınan kararla hem yönetim kurulu başkanı hem de emanet komisyonu başkanı olarak görev aldığını, ....03.2006 tarihli genel kurulda müvekkilinin yönetim kurulu başkanlığı görevinin sona ermiş olmasına rağmen emanet komisyonu başkanlığı görevinin inşaatlar bitinceye kadar devamına oy birliği ile karar verildiğini,emanet komisyonu başkanlığı görevi nedeni ile emanet komisyonu ücretininin kısmen ödendiğini, bakiye kısmın ödenmediğini, ayrıca kooperatife verdiği borç paranın geri ödenmediğini, huzur hakkının verilmediğini ileri sürerek, asıl davada emanet komiyon ücreti olarak ıslah dilekçesi de göz önünde bulundurularak 272.260,79 TL nin, birleşen davada cari hesap ilişkisi nedeniyle 97.341,61 TL ve huzur hakkı olarak ....000,00 TL’nin davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı-karşı davacı vekili, kooperatif üyesi olan davacının aidatlarını düzenli ödememesi nedeniyle kooperatife gecikme faizi borcu bulunduğunu, davacıya emanet komisyonu ücreti adı altında haksız ödemeler yapıldığını, birleşen davayı kabul ettiklerini belirterek, karşı davada ıslah göz önünde bulundurularak toplam 155.276,68 TL alacağın ....000,00 TL lık kısmının dava tarihinden itibaren, ıslah edilen 145.276,68 TL lık kısmının ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalı ..."den tahsiline, birleşen davanın kabulüne, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalarına karar verilmesini talep etmiştir.
Karşı davada davalı vekili, gecikme faizi oranın çok fahiş olduğunu, diğer üyelerden talep edilmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, İddia, savunma, kök ve ek bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre, kooperatif üyesi olan davacı-karşı davalı ..."in davalı-karşı davacı kooperatifin ... ve işlemlerinin yürütülmesi ve harcamaların karşılanması bakımından zaman zaman kooperatife ödünç para verdiği, verilen bu ödünç paraların bir kısmının davacı-karşı davalı ..."e iade edildiği, bir miktarının ortaklık ödentilerine sayıldığı, bu ödünç para verme işlemi nedeniyle davacı-karşı davalı ..."in davalı-karşı davacı kooperatiften 97.341,61 TL alacaklı olduğu, davacı-karşı davalı ..."in genel kurul kararı ile ....03.2005- ....03.2006 tarihleri arasında hem yönetim kurulu başkanı ve hem de emanet komisyonu görevlerini yürüttüğü, davacı-karşı davalı ..."in yapmış olduğu emek ve mesaisi karşılığında hak edebileceği toplam ücretin ....000,00 TL olduğu,....03.2006 tarihinden itibaren davacı-karşı davalı ..."in emanet komisyonu görevi nedeni ile emanet komisyonu ücretini hak ettiği, davalı-karşı davacı kooperatif tarafından ödenmeyen tutarın 121.023,... TL olduğu, davacı-karşı davalı ..."in sahip olduğu 01-02-03 ve 04 sıra nolu üyeliklerinden dolayı davalı-karşı davacı kooperatifin herhangi bir aidat alacağı ve emanet komisyonu alacağının bulunmadığı, davacı-karşı davalının sahip olduğu ... üyelik ile ilgili aidat ödemelerini zamanında yapmaması nedeniyle genel kurulda alınan karar gereğince gecikme faizi alacağı toplamının 155.276,68 TL olduğu, birleşen dosyadaki alacak taleplerinin cevap dilekçesiyle kabul edilmiş olduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davaların kısmen kabulü ile kısmen reddine, karşı davadaki emanet komisyon ücreti ve aidat ücret alacağı ile ilgili taleplerin ayrı ayrı reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
...- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, karşı ve birleşen dava açısından aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
...- Karşı davada davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden;
Karşı davada davalıdan aidat borçlarının geç ödenmesi nedeniyle genel kurulda kararlaştırılan faiz alacağının tahsili talep edilmiştir.
Kooperatif genel kurullarında aidat ödemelerinin geciktirilmesi halinde alınması kararlaştırılan gecikme zammı temerrüt faizi niteliğindedir. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu"nun 120/.... maddesine göre, sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faiz oranı, birinci fıkrada belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz. 6101 sayılı Kanun"un .... maddesine göre TBK"nın temerrüt faizine ilişkin 120. maddesi görülmekte olan davalarda da uygulanır. Bu yön gözetilmeden karar verilmesi hatalı olmuştur.
Diğer yandan, davalı ...’in davacı kooperatiften genel kurul kararlarıyla belirlenen huzur hakkı ve cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Nitekim bu konuda davalı ... tarafından kooperatif aleyhine açılan ve bu dava dosyası ile birleştirilen davada, davalı kooperatif davayı kabul etmiştir.
Bu durumda, yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak, kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davalının kooperatife olan aidat borçlarını zamanında ödeyip ödemediği, varsa tarihleri de saptanarak , davalının kooperatiften olan alacağı da gözetilerek mahsup yapılarak ayrıntılı ve denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davacı kooperatif genel kurullarında kabul edilen faiz oranlarına göre hesaplama yapan bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
...- Karşı ve birleşen davada davacı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
Karşı davada, davacı kooperatif vekilinin ....05.2012 tarihli dilekçesi ile talebini gecikme faizi alacağı olarak ıslah ettiği gözden kaçırılarak gecikme faizi talebinin kısmen kabulü ile diğer taleplerin reddine şeklinde karar verilmesi doğru değildir.
Diğer yandan birleşen davada davacı, huzur hakkı alacağı yanında davalı kooperatife borç para verdiğini ve bu paranın geri verilmediğini ileri sürerek 97.341,61 TL cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsilini istemiş, davalı vekili cevap dilekçesi ile davayı kabul etmiştir. BK’nın 312. maddesi “Geriye verilmesi için, ne bir muayyen vade ne ihbar müddeti ne de istenildiği zaman muacceliyet kesbedeceği mukavele edilmemiş olan bir borç ilk talepten itibaren altı hafta içinde geri verilmek lazımdır.”hükmünü içermekte olup, somut olayda dava tarihi itibarıyla davalı kooperatifin cari hesap ilişkisinden doğan para ile ilgili açılan davada dava açmasına sebebiyet vermediği anlaşılmakla, bu madde hükmü gözden kaçırılarak bu kısım açısından yargılama gideri ile vekalet ücreti alacağının davalıya yükletilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (...) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle, karşı davada davalı vekilinin, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle karşı ve birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, taraflar yararına BOZULMASINA, Vekili ... duruşmasında hazır bulunan taraflar yararına takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin birbirlerinden alınarak yekdiğerine verilmesine, peşin alınan harçların istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere ....05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.