21. Hukuk Dairesi 2018/2260 E. , 2019/1596 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Davacı, davalı iş verene ait iş yerinde geçen çalışmalarının prime esas kazanç üzerinden tespitine karar verilmesini istemiştir.Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.Hükmün feri müdahil Kurum ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
K A R A R
Dava, davacının 20/04/2005-24/11/2007 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.Bozma ilamına uyan Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı işyerinde 20/04/2005-31/07/2006 ve 01/09/2006-03/01/2006 tarihleri arasında çalıştığına yazılı şekilde karar verilmiştir.Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa"nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa"nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay"ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.Öte yandan, hizmet tespiti davalarında, davacının tespitini istediği çalışmanın geçtiği işyerinin sahibi olan gerçek ya da tüzel kişi işverene husumet yöneltilmelidir, işveren dışındaki gerçek ya da tüzel kişilere bu davada husumet yöneltilemez.Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 02/08/2006 tarihinde 1 gün dava dışı işyerinden çalışmasının bildirildiği, talep edilen dönemde bundan başka bildirilen çalışmasının bulunmadığı, dava dilekçesinde ... Hurdacılık Ltd. Şti."nin davalı olarak gösterildiği, ... Ticaret Odası ve vergi dairelerinden gelen yazı cevaplarından ... Hurdacılık Ltd. Şti."nin kaydının bulunmadığının bildirildiği, ... Ticaret Odasınca ... Haddecilik Turizm Spor Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti."nin 12/10/2015 tarihinde terkin olduğunun , ...Vergi Dairesince ... Haddecilik San. Ve Tic. Ltd. Şti."nin kaydının 31/12/2006 tarihinde resen terkin olduğunun bildirildiği , davacı vekilince davalı tarafın ... Haddecilik San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğunun tespitini talep ettiği 16/02/2018 tarihli dilekçeinin sunulduğu , ... Haddecilik Ltd. Şti. ne ait 90046 sicil sayılı işyerinin 01/06/1991 tarihinde kapsama alındığı anlaşılmaktadır.Somut olayda, usulünce taraf teşkili sağlanmadığı gibi, eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmiş olması ve maddi hata sonucu davacının 01/09/2006-03/01/2006 tarihleri arasında çalıştığına yönelik hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.Yapılacak iş, ... Ticaret Odasınca bildirilen ... Haddecilik Turizm Spor Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti ile ...Vergi Dairesince bildirilen ... Haddecilik San. Ve Tic. Ltd. Şti."nin aynı şirket olup olmadığını araştırmak, ilgili ticaret sicil müdürlüklerinden bu şirketlere ait kayıtları getirtmek, davacıdan hangi şirket bünyesinde çalıştığı açıklattırılarak usulünce taraf teşkilini sağlamak, davacının çalıştığını iddia ettiği şirketin ticaret sicilinden terkin edildiğinin anlaşılması halinde tüzel kişiliği sona eren şirketin ihyası için ve tasfiye memuru atanmasının sağlanması için Ticaret Siciline husumet yöneltilerek görevli Asliye Ticaret Mahkemesinde ayrı bir dava açılması için davacı tarafa HMK"nın 52 ve 54. maddeleri hükümleri uyarınca uygun bir önel vermek, ihya yapıldığı ve tasfiye memuru atandığı taktirde usulüne uygun şekilde taraf teşkilini sağlamak, söz konusu şirketin sunacağı delilleri de toplamak, davalı işveren adına tescilli bir işyeri bulunması halinde dönem bordroları dosya arasına alınarak ihtilaflı dönemde çalışması bulunan bordro tanıklarını dinlemek, ve gerektiğinde davacı ile aynı dönemlerde çalışmış komşu işverenlerin bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlarını veya işverenleri tespit edip beyanlarına başvurmak, gerçek çalışma olgusunu ve davacının çalışma süresini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.O halde, davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davalıya iadesine 05/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.