19. Hukuk Dairesi 2015/2457 E. , 2015/9040 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki itirazın iptali asıl davası ile alacak, tazminat ve aracın iadesi istemli karşı davada bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Davacı-karşı davalı vekili, davalı ile araç satımı konusunda yapılan harici satış sözleşmesi kapsamında davalıya verilen ve bir kısmı ödenen senet bedellerine rağmen araç devrinin gerçekleştirilmemesi sebebiyle ödenen senet bedellerinin tahsili için yapılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili, aracın fiilen davacıya teslim edildiğini, davacının yaptığı ödemenin takip miktarı kadar olmadığını ileri sürerek davaınn reddi ile karşı davada aracın kendisine iadesine davacı-karşı davalının elde ettiği gelir 14.000,00 TL, araçta meydana gelen değer kaybının karşılığı 10.000,00 TL, müvekkil tarafından ödenen trafik cezaları ve diğer ödemelerin karşılığı 884,00 TL"nin davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece toplanan delillere ve yapılan yargılamaya göre asıl davanın ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Dairemizin 08.04.2013 gün 2013/6296 Karar sayılı ilamıyla hüküm bozulmuştur.
Hükmüne uyulan Dairemiz Bozma ilamında; “..Uyuşmazlık noter dışı araç satış sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. 2918 sayılı KTK"nın 20/d maddesi uyarınca tescilli araçların noter dışındaki satış ve devirleri geçersizdir. Geçersiz satışlarda herkes aldığını aynen iade etmekle yükümlüdür. Bu durumda somut olay bakımından noter dışındaki araç satışı geçersiz olduğuna göre davacı davalıya ödediği peşinat ile bu satış ilişkisi sebebiyle verdiği senetleri ve ödenen senetlerin bedellerini geri isteyebilir. Davalı ise aracını geri isteyebilir.Tarafların belirtilen bu hususlar dışındaki istemlerinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır. Zira bir taraf malı kullanırken diğer taraf da parayı kullanmış ve semerelerinden istifade etmişlerdir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeden somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” denilmiştir.
Mahkemece Dairemiz Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada ve toplanan delillere göre; somut olay bakımından noter dışındaki araç satışı geçersiz olduğuna göre davacı davalıya ödediği peşinat ile bu satış ilişkisi sebebiyle verdiği senetleri ve ödenen senetlerin bedellerini geri isteyebileceği, davalının ise aracı geri isteyebileceği, tarafların belirtilen bu hususlar dışındaki istemlerinin hukuki dayanağı bulunmadığı, zira bir taraf malı kullanırken diğer taraf da parayı kullanıp semerelerinden istifade ettikleri, bu nedenlerle davacı-karşı davalı davasının kısmen kabulü ve kısmen reddi ile, Kozan İcra Müdürlüğünün 2007/2487 esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 25.525,00 TL miktarı yönünden iptali ile takibin bu oran üzerinden devamına, davacı- karşı davalının fazlaya dair taleplerinin reddine, davaya konu asıl alacak miktarı olan 25.525,00 TL nin %20 sine tekabül eden 5.105,00 TL icra inkar tazminatının davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı- karşı davalıya verilmesine, davalı- karşı davacının davasının kısmen kabulü ve kısmen reddi ile; 01 RM 212 plaka sayılı aracın davalı-karşı davacı ..."a teslimine, davalı -karşı davacının diğer taleplerinin (alacak ve tazminat) reddine karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı-karşı davalı vekilinin aşığıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Her ne kadar Mahkemece Dairemiz Bozma kararına uyularak yapılan yargılamada aracın iadesine karar verilmiş ise de davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan 818 sy. BK"nın 81. maddesinde düzenlenen birlikte ifa kuralı hükmü uyarınca edimlerin aynı anda ifası gerekmektedir. Daha açık bir anlatımla davacı aracı, davalı tarafından davacıdan tahsil edilen araç bedeli ödendikten sonra iade edecektir. Mahkemece bu yön gözetilmeksizin hüküm kurulması doğru görülmemiş ise de bu eksikliğin giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HUMK"nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.
SONUÇ: Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davacı-karşı davalı vekilinin yerinde görülmeyen öteki temyiz itirazlarının reddine, (2) no"lu bentte açıklanan nedenlerle karşı dava ile ilgili olarak kurulan hükmün B) başlığı altında 1. bendin devamına, “BK"nın 81. maddesi hükmü gereği edimlerin aynı anda ifasına” sözcük dizisinin eklenerek hükmün düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 17.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.