21. Hukuk Dairesi 2015/22028 E. , 2016/15061 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava, davacının davalıya ait işyerinde 27/01/2004-10/03/2011 tarihleri arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, hükümde yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 26/04/2004 tarihinden itibaren davalıya ait çeşitli işyerlerinden bir kısım çalışmalarının bildirildiği, 01/03/2008-09/03/2011 tarihleri arasındaki çalışmalarının ise dava dışı ... A.Ş"ye ait 346136 sicil sayılı işyerinden bildirildiği, dinlenen davacı tanıklarından ..."nin davacının 2004 yılı 3. ayında davalıya ait işyerinde çalışmaya başladığını beyan ettiği, diğer tanıkların ise davacının hangi tarihte işe başladığı hususunda net bir beyanlarının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı yasanın 79. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay"ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.
HMK"nın 26. maddesi; "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükümlerini içermektedir.
Somut olayda, davacı davalıya ait işyerinde 27/01/2004-10/03/2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini istemiş olup Mahkemece, davacının 2004 yılı 1. ayında 25 gün çalıştığının tespiti yönünde hüküm kurulmak suretiyle talep aşılmıştır. Öte yandan 01/03/2008 tarihinden sonra davacının eksik bildirilen çalışması dava dışı ... AŞ"ya ait ... sicil sayılı işyerinde geçmiş olup, Mahkemece, davada taraf olmayan dava dışı işyeri hakkında hüküm kurulduğu gibi, davacının çalışmasının 26/04/2004 tarihinden önce başlayıp başlamadığı yönünde usulünce araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, öncelikle davacıya, davaya ... AŞ."yi dahil etmesi için önel vermek, şirketin davalı sıfatıyla savunmasının almak, göstereceği delilleri toplamak, davalı ... A.Ş ile aralarında organik bağ bulunup bulunmadığını araştırmak, davalı işyerine ait dava konusu dönemi kapsar dönem bordro tanıklarını ayrıntılı şekilde dinlemek ve gerektiğinde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına da başvurmak suretiyle davacının davalıya ait işyerinde hangi tarihte çalışmaya başladığını net bir şekilde tespit etmek ve tüm deliller birlikte değerlendirilip,sonucuna göre davacının talebini aşmadan karar vermekten ibarettir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ... A.Ş."ne iadesine 13/12/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.