(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi 2019/3494 E. , 2020/912 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
TÜRK MİLLETİ ADINA
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/10/1981-30/06/1982 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.
KARAR
Dava, davacının 01/10/1981-30/06/1982 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine ilişkin olup davacı taraf dava devam ederken talebini daraltmıştır ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01/03/1982 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemenin 03/03/2016 tarih 2015/87 Esas 2016/34 Karar sayılı davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine dair kararı Dairemizin 12/02/2018 tarih 2016/10630 Esas 2018/1069 Karar ilamı ile Sosyal Güvenlik Kurumundan, davacı adına Kuruma intikal eden 01/03/1982 tarihli işe giriş bildirgesini istemek, 195007 sicil numaralı işyerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, emniyet aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacıya davalı şirketin ihyasını sağlamak amacıyla dava açması için uygun süre vermek, ancak davacının talebini 01/03/1982 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olduğu ve bu tarihte bir gün çalıştığının tespiti istemi olarak açıklaması durumunda, sadece Kurum aleyhine davaya devam edilmesi mümkün olduğundan, bu halde davalı şirketin ihyasına gerek olmayacağını da göz önünde bulundurarak karar vermek gerektiğinden bahisle bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece, davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihin 01/03/1982 tarihi olmak üzere 1 gün çalıştığının tespitine, davalı Enny Gömlek Konfeksiyon İmalat Sanayi ve Ticaret Kollektif Şirketi ve dahili davalılar hakkında açılan davaların açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Yargıtay Bozma ilamına uyulmasına karar verildiği, ancak bozma ilamında belirtildiği gibi Sosyal Güvenlik Kurumundan, davacı adına Kuruma intikal eden 01/03/1982 tarihli işe giriş bildirgesinin istenmediği, kabul edilen döneme ilişkin dönem bordrolarının istenmesi gerekirken 01/10/1982-30/06/1982 tarihleri arasındaki dönem bordrolarının istendiği, Kurum tarafından istenen bu döneme ilişkin bordrolara rastlanmadığının bildirildiği, davalı işyerinin 10/11/1975-31/03/1982 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, bozma sonrasında dinlenen tanık ..."ın hizmet döküm cetvelinde kabul edilen tarihte davalı işyerinden bildiriminin bulunmadığı, dosya kapsamında toplanan delillerin davayı kabul için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde, bozma kararı gerekleri yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.
Yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumundan, davacı adına Kuruma intikal eden 01/03/1982 tarihli işe giriş bildirgesini istemek, 195007 sicil numaralı işyerinin 01/03/1982 tarihini kapsayan dönem bordrosunda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, emniyet aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve sonucuna göre karar vermektir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.