19. Hukuk Dairesi 2017/1990 E. , 2017/7096 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki asıl ve birleştirilen menfi tespit davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davaların kısmen kabul kısmen retlerine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 2010/374 E.sayılı dava dosyalarında davacılar ... A.Ş. ve ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
- K A R A R -
Asıl davada davacı vekili, ... Bankası"na ait 17/11/2009 tarihli 12.000,00 TL"lik çekin müvekkilinin elinde rızası dışında çıkmış olması nedeniyle... 12. ASliye Ticaret Mahkemesi"nin 2009/732 esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, anılan çek için ödeme yasağı kararı alındığını ve yine müvekkilinin kaşe ve imzası taklit edildiğinden bu çekten dolayı hiç bir borcu bulunmadığını belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl davada davalı ... A.Ş vekili ,dava konusu çeki... firması ile aralarında imzaladıkları Faktoring Sözleşmesine istinaden aldıklarıını,davacının süresinde faturaya itiraz etmediğini,müvekkilinin usulüne uygun olarak fatura alacağını iyi niyetli meşru hamil olarak temlik almış olduğundan müvekkiline iş bu davanın yöneltilemeyeceğini belirterek haksız davanın reddini savunmuştur. Davalı... davaya cevap vermemiştir.Birleşen 7.Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 2010/374 esas sayılı dosyasında davacı vekili, 02/12/2009 tarihli 16.000,00 TL bedelli çekin müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığını, aradaki cironun sahte olmasından dolayı müvekkilinin her iki davalıya borçlu olmadığının tespitine ve çekin davalılardan istirdatına kararı verilmesini talep etmiştir. Birleşen 15. Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 2009/299 esas sayılı dosyasında davacı vekili, müvekkili şirketin davalılardan... ile karşılıklı olarak imzalamış oldukları "Üretim ve Satın Alma Sözleşmesi" ile ticari ilişki bulunduğunu, davalı ... "ın müvekkili şirket tarafından verilen siparişlerin üretimini yapmadığını, ... Bankası... Şubesi"ne ait 17/11/2009 tarihli, ... nolu, 12.000,00 TL bedelli çek nedeniyle... 10. İcra Müdürlüğü"nün 2009/9512 esas sayılı dosyasının talimatı ile ... 3. İcra Müdürlüğü"nün 2009/3065 talimat sayılı icra dosyasına ödenmiş olan paranın davalı ... A.Ş"ye ödenmesinin durdurulması için mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini... Bankası ... Şubesi"ne ait 17/11/2009 tarihli ... nolu 12.000,00 TL bedelli çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 15.Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 2009/819 esas sayılı dosyasında davacı vekili, müvekkili şirketin ... ın cari hesap alacağının ödenmesi amacıyla ... emrine 02/12/2009 tarihlli 16.000,00 TL bedelli ve 17/11/2009 tarihli 12.000,00 TL bedelli çekleri keşide ettiğini, akabinde ... ın beyanına göre müvekkil şirketin çeklerin rızası hilafında ellerinden çıktığını borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece ,asıl davada yaptırılan bilirkişi incelemesinde dava konusu çeklerdeki ciro imzasının ... "a ait olmadığının saptandığı bu nedenle davacı tarafın borçlu olmadığının tespitine ,istirdat talebinin ise reddine ,birleşen 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/374 sayılı dosya yönünden davanın kısmen kabulü ile, davacı tarafın 16.000 TL çek dolayısıyla davalılara borçlu olmadığının tespitine,birleşen 15 Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 2009/299 sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne, davacı tarafın 12.000 TL çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdatına, birleşen 15 Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 2009/819 sayılı dosyası yönünden davacı tarafın davasının kabulü ile 16.000 TL çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve çekin istirdatına yönelik karar verilmiş olup,hüküm asıl ve birleşen... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi"nin 2010/374 E.sayılı dava dosyalarında davacılar ... A.Ş. ve ... vekillerince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık 2 adet çekteki lehtar cirosunun sahte olduğu iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır. Davacı ... birleşen davacı çeklerin keşidecisi ... A.Ş. çeklerdeki imzasını inkar etmediğinden lehtarın cirosunun sahte olduğu iddiasına dayalı olarak borçlu olmadığının tespitini ,ödediği bedelin istirdatını ve çekin istirdatını talep edemez. Ayrıca çeklere ciro yoluyla hamil olan hamilden imzaların istiklali prensibi gereği kendinden öncekilere ( imzasını inkar eden dışında) müracaat hakkını sınırlayacak şekilde çekin istirdatına da karar verilemez. Ne var ki davalılar bu hususlarda temyize gelmediğinden ve aleyhe bozma yasağı olduğundan bu husus bozma nedeni yapılmamış ve açıklanan nedenlerle hükmün onanması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün eleştirilerek ONANMASINA, 18/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.