3. Hukuk Dairesi 2017/5761 E. , 2019/1061 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, davaya konu taşınmazı sosyal tesis olarak işletilmek üzere 11.02.2008 tarihinde imzalanan kira sözleşmesi ile davalı şirkete teslim ettiğini, kira sözleşmesinin konusunu ve amacını düzenleyen 2. maddesinde, kiracı işletmecinin mal sahibi sendikanın üyelerinin kullanımı için 20.000 TL geceleme ücreti vereceği, gecelemeye ilişkin konaklama bedelleri ile periyotlarının kiracı ile mal sahibi arasında yapılacak protokolle belirleneceği, devam eden dönemler için de karşılıklı mutabakatla tespit edileceğinin belirlendiğini, 2009 ve 2010 yaz sezonu konaklama bedelleri üzerinde uzlaşma sağlandığını ancak 2011 yılı ve sonrası için mutabakat sağlanamadığını belirterek taraflar arasındaki muarazanın men"ine, davacı sendikanın üyelerine 01 Mayıs - 31 Ekim dönemi için verilmesi gerekli konaklamaya ilişkin toplam geceleme sayısının tespitine, 2012 yılı 01 Mayıs - 31 Ekim döneminde her ay ayrı gösterilerek ödenmesi gerekecek günlük konaklama bedelinin tespiti ve devam edecek yıllarda uygulanması gerekecek bedel artış kriterleri ile oranlarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 2012 döneminde Mayıs ayı için 60,00 TL, Haziran ayı için 80,00 TL, Temmuz ve Ağustos ayı için 102,00"şer TL, Eylül ayı için 80,00 TL, Ekim ayı için 60,00 TL geceleme bedellerinin uygun olduğu gözetilerek 2012 yılı geceleme bedellerinin bu şekilde tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
1-) Karar ve ilam harcı, maktu ve nispi olmak üzere iki çeşittir. (492 sayılı Kanun"un 15.,21. maddeleri). Bu anlamda davanın maktu veya nispi harca tabi olup olmaması, kural olarak dava konusunun para ile değerlendirilebilir olup olmamasına göre değişmektedir. Nispi harç, konusu belli bir değerle (para veya para ile değerlendirilebilen bir şey) ilgili davalarda, hüküm altına alınan değer üzerinden tarifedeki belli nispete göre alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/1-a). Maktu harç ise, konusu belli bir değerle tespit edilemeyen davalarda ve davanın reddine ilişkin kararlardan alınan harçtır (1 Sayılı Tarife, madde III/2-a). Harçlar Kanunu"nun 16/1. maddesinde değer ölçüsüne göre harca tabi işlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerlerin; tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değerinin esas alınacağı öngörülmüştür. Dava açılırken harcın eksik alınmış olması halinde, mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanun"unun 30 ve 33. maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir. Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve HMK"nun 150. maddesi uyarınca süresinde harç tamamlanarak dava yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Dava niteliği itibariyle konusu para ile değerlendirilebilen davalardan olduğundan yukarıda açıklandığı üzere, Harçlar Kanun"unun 30. Maddesi uyarınca, sözleşme maddelerinin revize edilmesine ilişkin tespit davası yönünden son ödenen yıllık kira bedeli üzerinden hesap edilecek tutar üzerinden nispi harç yatırılması zorunludur. Mahkemece davacıdan 21,15 TL peşin harç alınmış, hükümde ise dava nispi harca tabi olduğu halde 492 sayılı Harçlar Yasası uyarınca peşin alınan harcın mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına karar verilmiştir. Mahkemece son dönemde ödenen bir yıllık kira bedeli üzerinden nispi harcın tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik harca hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
2-) Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenle davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK"nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.